Ενημέρωση για τις αλλεργίες κατά την Άνοιξη / Γράφει ο παιδίατρος Νίκος Γκιουρτζής

Γράφει ο Νίκος Γκιουρτζής*

Τι είναι οι αλλεργίες;

Οι αλλεργίες είναι αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος σε ουσίες που συνήθως είναι αβλαβείς, όπως η γύρη, η σκόνη ή ορισμένα τρόφιμα. Στα παιδιά, οι αλλεργίες είναι αρκετά συχνές και μπορεί να εμφανιστούν με διάφορους τρόπους.

Τι είναι η αλλεργική ρινίτιδα;

Η αλλεργική ρινίτιδα είναι μια φλεγμονή της μύτης που προκαλείται κυρίως από αλλεργιογόνα όπως η γύρη (ιδιαίτερα την άνοιξη).

Συχνά συμπτώματα:

• Πταρμός (φτέρνισμα)
• Ρινίτιδα ή καταρροϊκή μύτη
• Κνησμός στη μύτη ή στα μάτια
• Δακρύρροια

Γιατί επιδεινώνονται οι αλλεργίες την άνοιξη;

Την άνοιξη αυξάνονται τα επίπεδα γύρης στον αέρα (από δέντρα, γρασίδι, λουλούδια), γεγονός που πυροδοτεί αλλεργικές αντιδράσεις, ειδικά σε παιδιά που είναι ευαίσθητα.

Τι είδους εξανθήματα εμφανίζονται στα παιδιά;

Τα πιο συχνά αλλεργικά εξανθήματα είναι:

• Κνίδωση (ουρτικάρια): κόκκινα εξανθήματα, ποικίλης μορφολογίας με κνησμό και εξογκώματα στο δέρμα
• Ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα): ξηρό, ερεθισμένο δέρμα με κνησμό
• Εξ επαφής δερματίτιδα: αντίδραση μετά από επαφή με αλλεργιογόνο (π.χ. φυτά)

Πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς;

Απευθυνθείτε σε γιατρό αν:

• Τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιμένουν
• Το παιδί έχει δυσκολία στην αναπνοή
• Υπάρχει πρήξιμο στο πρόσωπο ή στα χείλη
• Τα εξανθήματα συνοδεύονται από πυρετό

Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς την άνοιξη;

• Να αποφεύγουν εξόδους σε ώρες με υψηλή γύρη (πρωί/άνεμο)
• Να κρατούν τα παράθυρα κλειστά τις ημέρες με έντονη γύρη
• Να πλένουν τα χέρια και το πρόσωπο των παιδιών μετά από έξοδο
• Να αλλάζουν ρούχα μόλις επιστρέφουν στο σπίτι
• Να καθαρίζουν συχνά το σπίτι (σκόνη)

Ποια είναι η θεραπεία;

Η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων:

Για αλλεργική ρινίτιδα:

• Αντιισταμινικά
• Ρινικά σπρέι κορτικοστεροειδών
• Πλύσεις με φυσιολογικό ορό

Για δερματικά συμπτώματα:

• Ενυδατικές κρέμες
• Τοπικά κορτικοστεροειδή
• Αντιισταμινικά σε περίπτωση έντονου κνησμού

Σε σοβαρές περιπτώσεις:

• Ανοσοθεραπεία (εμβόλια αλλεργίας), κατόπιν ειδικού ελέγχου

Τι πρέπει να έχουν οι γονείς στο σπίτι;

Ένα βασικό “φαρμακείο αλλεργίας” μπορεί να περιλαμβάνει:

• Αντιισταμινικά
• Ρινικό σπρέι
• Ενυδατική κρέμα για το δέρμα
• Ήπια κορτιζονούχα κρέμα
• Θερμόμετρο και βασικά μέσα παρακολούθησης

Σε παιδιά με γνωστές σοβαρές αλλεργίες:

• Αυτοενιέμενη αδρεναλίνη (εάν έχει συνταγογραφηθεί)
• Σαφές σχέδιο δράσης από παιδίατρο ή αλλεργιολόγο

Μπορούν να προληφθούν οι αλλεργίες;

Δεν μπορούν πάντα να προληφθούν πλήρως, αλλά μπορούν να μειωθούν τα συμπτώματα με:

• Έγκαιρη διάγνωση
• Αποφυγή αλλεργιογόνων
• Κατάλληλη αγωγή

Βιβλιογραφία

1. Zuberbier T, Aberer W, Asero R, Abdul Latiff AH, Baker D, Ballmer-Weber B, Bernstein JA, Bindslev-Jensen C, Brzoza Z, BuenseBedrikow R, Canonica GW, Church MK, Craig T, Danilycheva IV, Dressler C, Ensina LF, Giménez-Arnau A, Godse K, Gonçalo M, Grattan C, Hebert J, Hide M, Kaplan A, Kapp A, Katelaris CH, Kocatürk E, Kulthanan K, Larenas-Linnemann D, Leslie TA, Magerl M, Mathelier-Fusade P, Meshkova RY, Metz M, Nast A, Nettis E, Oude-Elberink H, Rosumeck S, Saini SS, Sánchez-Borges M, Schmid-Grendelmeier P, Staubach P, Sussman G, Toubi E, Vena GA, Vestergaard C, Wedi B, Werner RN, Zhao Z, Maurer M; Endorsed by the following societies: AAAAI, AAD, AAIITO, ACAAI, AEDV, APAAACI, ASBAI, ASCIA, BAD, BSACI, CDA, CMICA, CSACI, DDG, DDS, DGAKI, DSA, DST, EAACI, EIAS, EDF, EMBRN, ESCD, GA²LEN, IAACI, IADVL, JDA, NVvA, MSAI, ÖGDV, PSA, RAACI, SBD, SFD, SGAI, SGDV, SIAAIC, SIDeMaST, SPDV, TSD, UNBB, UNEV and WAO. The EAACI/GA²LEN/EDF/WAO guideline for the definition, classification, diagnosis and management of urticaria. 2018 Jul;73(7):1393-1414. doi: 10.1111/all.13397. PMID: 29336054.
2. Nutten S. Atopic dermatitis: global epidemiology and risk factors. 2015;66 Suppl 1:8-16. doi: 10.1159/000370220. Epub 2015 Apr 24. PMID: 25925336.

*Ο Νίκος Γκιουρτζής είναι Παιδίατρος και Ακαδημαϊκός Συνεργάτης της Δ’ Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. (Γ.Ν.Θ. Γ. Παπαγεωργίου) με Μεταπτυχιακές Σπουδές στην Εφαρμοσμένη και Παιδιατρική Διατροφή στο Α.Π.Θ. και στην Ιατρική Σχολή Chobanian&Avedisian του Πανεπιστημίου της Βοστώνης (Η.Π.Α.).Επίσης, είναι Υποψήφιος Διδάκτωρ στην Παιδιατρική Νεφρολογία (Α.Π.Θ.) και είναι Εκπαιδευτής στην Εξειδικευμένη Υποστήριξη Ζωής στα Παιδιά. Έχει συγγράψει 37 πρωτότυπες δημοσιευμένες εργασίες και είναι Κριτής και Προσκεκλημένος Συντάκτης σε πολυάριθμα έγκριτα διεθνή επιστημονικά περιοδικά.

Είναι παντρεμένος με την Παναγιώτα Μίχου, με την οποία διατηρεί Παιδιατρείο («Το Παιδιατρείο μας») στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας και είναι Πατέρας του Ιωάννη-Παΐσιου.

Ευχαριστώ τον Τάσο Ντομουχτσή και το www.alexandreia-gidas.gr για το βήμα που μου δίνει να ενημερώσω τους συμπολίτες της περιοχής μας για θέματα Παιδιατρικής και γενικότερα γύρω από την Υγεία.

Νικόλαος Γκιουρτζής, MD, MSc, PgDip, PhD(c)